Katman 1: Tekrarlanmayan parola
Parolanın gücü kadar tekliği de önemlidir. Bir sitede sızan parola, aynı parolayı kullandığınız her hesapta denenir; bu yüzden "güçlü ama her yerde aynı" parola aslında zayıftır. Her hesap için ayrı, uzun ve sözlükte bulunmayan bir parola kullanın. Üç dört rastgele kelimeden oluşan bir cümle, sekiz karakterlik karmaşık bir diziden daha kolay hatırlanır ve daha zor tahmin edilir.
Onlarca parolayı akılda tutmak gerçekçi değildir; bir parola yöneticisi bu işi üstlenir. Yöneticinin ana parolasını başka hiçbir yerde kullanmayın ve kurtarma yöntemini (yedek kod, kurtarma anahtarı) kurulum gününde güvenli bir yere yazın.
Katman 2: İkinci doğrulama adımı
İkinci adım, parolayı ele geçiren birinin hesaba girmesini engeller: tek kullanımlık kod, doğrulama uygulaması ya da fiziksel anahtar. Hizmet sunuyorsa açın; seçenek varsa SMS yerine uygulama ya da anahtar tercih edin, çünkü SMS yönlendirilebilir.
Kurulumda verilen yedek kodları ekran görüntüsü olarak telefonda bırakmayın. Ve en önemlisi: gelen bir onay bildirimi sizin başlattığınız bir işleme ait değilse reddedin. "Yanlışlıkla gelmiş olabilir" diye onaylanan tek bir bildirim, bütün katmanı boşa çıkarır.
Katman 3: Oturum ve cihaz temizliği
Çoğu hesap, hangi cihazlardan açık olduğunuzu gösteren bir oturum listesi sunar. Ayda bir bakın; tanımadığınız bir cihaz ya da şehir varsa oturumu kapatıp parolayı değiştirin. Paylaşılan bir bilgisayarda "beni hatırla" kutusunu işaretlemeyin, işiniz bitince pencereyi kapatmakla yetinmeyip çıkış yapın.
Kurtarma e-postası ve telefon numarası bu katmanın parçasıdır: eski bir numara ya da erişemediğiniz bir e-posta, hesabı sizin yerinize başkasına teslim edebilir. Güncel olduklarından emin olun.
Planı bozan tek şey: acele
Üç katmanı da aşan şey teknik değil, duygusaldır: "hesabınız kapatılacak", "hemen onaylayın", "son 10 dakika". Bu mesajlar sizi düşünmeden tıklamaya iter. Kural basit: acele ettiren hiçbir mesajın içindeki bağlantıdan giriş yapmayın. Tarayıcıya adresi kendiniz yazın ya da yer iminizi kullanın; mesaj gerçekse hesabınızda aynı uyarıyı göreceksiniz.
Destek görevlisi olduğunu söyleyen biri parola, kod ya da uzaktan erişim istiyorsa görüşmeyi bitirin. Gerçek destek ekipleri bunları istemez; bu yayın da istemez.
Beş dakikalık uygulama listesi
Bugün yalnızca şunları yapın; gerisi sonraya kalabilir.
- E-posta hesabınızın parolasını benzersiz bir parolayla değiştirin (diğer hesapların kurtarması buradan geçer).
- Aynı hesapta ikinci doğrulama adımını açın ve yedek kodları kaydedin.
- Açık oturumlar listesine bakın, tanımadığınızı kapatın.
- Kurtarma telefonunun ve e-postasının güncel olduğunu doğrulayın.
- Bir hafta sonra aynı dört adımı en çok kullandığınız ikinci hesapta tekrarlayın.
Dayanaklar ve ileri okuma
Bu yazı genel dijital okuryazarlık bilgisi verir. Herhangi bir şirketin kimliği, hizmeti ya da güvenilirliği hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm içermez.